Saraybosna harika bir şehir. Belgrad’da da olduğu gibi şehrin
ortasından bir nehir geçiyor. Ancak şehri ikiye bölen bir nehir bu. Dinler ve
milletleri ikiye ayıran bir nehir. Bir tarafta ortodoks Sırplar, katolik Hırvatlar,
diğer tarafta Müslümanlar. Nehri mi paylaşamazlar. Nehir onların savaşlarına
aldırmadan usulca akar. Çünkü nehrin dini yoktur.
Siz hiç bütün yeni olmayan binaları delik deşik olmuş bir şehir
gördünüz mü? Sarajevo öyle bir şehir işte. Nehrin iki tarafını birleştirmeye
karşı, marifetmiş gibi dimdik ayakta olmaktan gururlu o oyuklar evlerin
duvarlarında. O izler olduğu gibi duruyor. Oysa ramazanda top atışlarından
hemen sonra ezan ve kilise çanları beraber açıyor iftarlarını. Din ve millet.
Sizler nasıl oluyorda insanları bu kadar ayırabiliyorsunuz.
Şehir 16 yüzyıldan, Kanuni’den kalma bir camii, bunun yanında Gazi
Hüsrev tarafından yapılmış bir cami ve çarşı ile müslümanlığı, ortodoks
kiliseleri ve kathedrali ile Hristiyanlığı kucaklıyor. Ikinci Dünya savaşından
önce Yahudiler de burada yaşıyorlarmış. Onlardan kalma bir Sinagog bile var.
Şimdi bağışlanmış bir kukla tiyatrosu. Hristiyan Despiç ve Müslüman Svrzo’nun
evleri de bu şehirde. Sırbistan gibi burada da (burada daha da kötü bence)
işsizlik hat sathında. Insanlar burada da kendi müziklerini pek dinlemiyorlar.
Hala “Sevda” (Bosna Müziği) dinleyemedim. İkinci gün ancak bu müziği dinleyeğim
bir yer bulabileceğim.
1550’lerden kalma camii.
Ancak şehrin kaderi kötü. Avusturya Macaristan veliahtı Ferdinand’ın
suikaste kurban gittiği ve 1. Paylaşım savaşının başlama sebebi olarak
gösterilen olay aşağıdaki fotonun olduğu caddede geçiyor ve aynı gün düzenlenen
ikici suikastte ölüyor. Müslüman ve hristiyanlar arasındaki bütün savaşlarda
olduğu gibi müslümanlar İstanbul’a Hristiyanlar batıya.
Ferdinand’ın suikast’e kurban gittiği cadde ve anısına yapılan müze
(Hemen arkamda nehir var)
Şehir etrafındaki dağlara çıkmayı göze alsa da az katlı binalarla
genişliyor. Etraf yemyeşil. Belgrad gibi.
Sarajevo’da Türkleri doğal olarak seviyorlar. Ancak bu sevigye
kanmamak gerekiyor. Çok rahat para üstünü eksik vererek veya baştan yaptığınız
pazarlığa uymayarak sözlerini yiyebiliyorlar. Gene de bizden dürüst sayılırlar.
Belgrad gibi burada da mimari çok güzel. Hakkaten de şehirleri
güzel. Sokakların bir karakteri var. İstanbul gibi, ama Ankara gibi değil
(Ulus’u tenzih ediyorum) Yürümekten kendinizi alamazsınız.
Sarajevo’da insanların kültürüne dair bir
yabancılık yaşamıyorsunuz. Burada da insanlar oturup kahve (Bosna kahvesi veya
Türk kahvesi) içip sohbet ediyorsunuz. Belgrad’ın aksine burada herkes alkol
içmiyor. İnsanlar daha çok nargile’yi tercih ediyorlar. Bütün nagile kafeler
iftardan sonra tıklım tıklım. Kullanılan dili bilmesem buranın kesinlikle
Türkiye olduğunu düşünürdüm.
